Amyloid surowiczy A

Oznaczanie

• Immunonefelometria, w tym lateksowa
• Immunoturbidymetria, w tym lateksowa
• Metody immunoenzymatyczne (EIA)
• Metody radioimmunologiczne (RIA)
• Polaryzacja immunofluorescencyjna (FPIA)
• Immunodyfuzja radialna (RID)

Synteza

Masa cząsteczkowa amyloidu surowiczego a wynosi 12 kD. W bardzo niskich
stężeniach (<10 b="" br="" interleukina-1="" jest="" mg="" obecny="" on="" os="" osoczu="" w="" zdrowych.="">interleukina-6, TNF-a oraz inne chemokiny powodują aktywację makrofagów
i fibroblastów w wątrobie co pobudza syntezę SAA (SAA1, w mniejszym stopniu
SAA2. lub SAA2E). W wyniku infekcji bakteryjnej lub wirusowej stężenie SAA ulega
podwyższeniu szybciej niż CRP, osiągając wysokie wartości. Nowo powstałe SAA
wiąże się z micelami lipidowymi, w szczególności z HDL3, co prowadzi do obniżenia
zdolności wiązania apolipoproteiny A-I w HDL3 i przyspiesza rozpad HDL3.

Podczas gdy poziom CRP w wyniku reakcji ostrej fazy może wzrosnąć tysiąckrotnie,
SAA wzrasta dwa tysiące razy, osiągając wartości maksymalne około 50 godzin po
zadziałaniu bodźca.

Rozpad

Rozpad SAA dokonuje się po wychwycie miceli HDL w hepatocytach i ulega
zwolnieniu w reakcji ostrej fazy, co może tłumaczyć większy wzrost SAA
w porównaniu z CRP, którego rozpad w tej sytuacji ulega przyspieszeniu (zjawisko
zużycia).

Znaczenie diagnostyczne

Poziom SAA zazwyczaj wzrasta powyżej zakresów referencyjnych również u osób
z infekcjami wirusowymi np. w 2/3 przypadków kataru, podczas gdy wzrost CRP
zaobserwowano jedynie w około 50% przypadków tego rodzaju infekcji. Nie
zaobserwowano wzrostu stężenia SAA u osób z zapaleniem wątroby typu B lub C,
toczniem rumieniowatym ani wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego.

Poziom SAA wzrasta u osób z nowotworami złośliwymi, szczególnie dającymi
przerzuty. SAA jest szczególnie istotne w ocenie postępu reumatoidalnego zapalenia
stawów, gdzie ma przewagę nad innymi białkami ostrej fazy, również w ocenie
ryzyka odkładania amyloidu A. Jest to jednak tylko jedna z przesłanek świadczących

o odkładaniu się amyloidu.

SAA znajduje zastosowanie w ocenie reakcji odrzucenia przeszczepu nerek, wątroby
oraz nerek/trzustki. Stanowi również istotny czynnik w ocenie reakcji odrzucenia przeszczepu serca, mimo że w tych przypadkach czułość diagnostyczna jest mniejsza

niż 70%.

W celu różnicowania infekcji wirusowych i reakcji odrzucenia przeszczepu zaleca
się oznaczenie neopteryny w moczu i/lub surowicy. Potencjalne infekcje bakteryjne
stanowią kolejny problem w diagnostyce różnicowej i pomimo braku publikacji na ten
temat wydaje się, że mogą być pomocne oznaczenia prokalcytoniny.

U chorych z niestabilną dusznicą bolesną i zawałem serca SAA wykazuje podobną,
jeżeli nie wyższą swoistość niż CRP (w niższym zakresie pomiarów). Dalsze
badania mają na celu wyjaśnienie znaczenia, jakie ma stężenie SAA w infekcjach
u noworodków. Zainteresowanie tym parametrem ostrej fazy wzrasta ze względu
na większą dostępność jego oznaczeń, a także porównywalność wyników, z powodu
zastosowania od 1998 r. międzynarodowego wzorca.

Źródło staw skokowy.